Zonneschijn, UV-index en UV-meter

Er wordt soms voor gewaarschuwd: we hebben vandaag te maken met een hoge zonkracht. Pas goed op, smeer je goed in en blijf tijdens de heetste uren van de dag uit de zon. Maar waarom wordt die waarschuwing gegeven? Op welke manier is de zon schadelijk voor onze gezondheid? Wat is de UV-index? En kunnen we de zonnestraling zelf ook meten?

In dit artikel geven we je het antwoord op al deze vragen 🙂

Zonneschijn: uv-straling

We kennen allemaal de koperen ploert die aan het zwerk staat, ook wel zon genoemd. Het is één van de vele sterren in ons universum en de aarde draait erom heen.

Door verschillende kernreacties in de zon straalt de zon een hele hoop elektromagnetische straling uit. Een deel van deze elektromagnetische straling zien wij als licht, dat op zijn beurt bestaat uit blauw licht, rood licht, groen licht enzovoort.

Mensen kunnen maar een bepaald spectrum van het licht ‘zien’. Zo is bijvoorbeeld infrarood licht niet zichtbaar, maar wel voelbaar in de vorm van warmte. Aan de andere kant van het spectrum hebben we ultraviolet licht.

De verschillende soorten licht hebben allemaal een verschillende golflengte. Dat betekent dat de golf waarmee het licht zich voortplant iets minder vaak heen en weer beweegt.

Dat kun je onder andere zien in het diagram: rood licht heeft een grotere golflengte dan blauw licht.

Zoals we schreven zit infrarood licht aan de rode kant van het spectrum, maar ultraviolet (uv) licht aan de blauwe kant van het spectrum. Dat betekent dat uv-licht een nog grotere golflengte heeft dan blauw licht.

Stel je nu eens voor dat we een auto proberen te besturen en een bepaalde hoeveelheid vermogen geven. Dat betekent dat er een bepaalde hoeveelheid energie wordt aangezwengeld doordat de verbrandingsreacties in de motor aangezwengeld worden. We bewegen ons dan voort met een bepaalde snelheid. Op het moment dat we sneller willen gaan, moeten we meer energie aanvoeren.

Zo kunnen we concluderen dat de kleinere golflengte van het uv-licht betekent dat het meer energie moet bevatten om zich voort te planten.

Daar komt precies het probleem uit voort. De hoeveelheid energie van uv-straling is in staat om organische moleculen (dat wil zeggen, van weefsels) te veranderen. Dat betekent dat een overschot aan uv-licht dat op de huid valt, schadelijk is, doordat het de structuur van de huid verandert. De huid kan daardoor beschadigen, waardoor op den duur kanker kan ontstaan.

UV-index

Het is dus belangrijk om goed in de gaten te houden wat de zon doet. Wereldwijd hebben weerkundige instanties daarvoor een ‘maat’ ontwikkeld, de zogeheten uv-index. Het is vergelijkbaar met de windkracht omdat het de inschatting van de kracht van de zon (in het geval van de windkracht de wind) makkelijker maakt.

De uv-index is een maat van 1 (heel soms 0, als er echt amper uv is, vooral rond de Poolstreken in de wintermaanden) tot 10 (soms hoger) die de kracht van de zon aangeeft.

De zonkracht van vandaag, zoals bepaald door het KNMI, zie je in het diagram.

De effecten van de zon op je huid kunnen in de vorm van de uv-index worden benaderd. Samen met KWF Kankerbestrijding heeft het KNMI deze tabel ontwikkeld:

Zonkracht Omschrijving Roodkleuring onbeschermde huid na x minuten Huid verbrandt
1 – 2 vrijwel geen 100 – 50
3 – 4 zwak 35 – 25
5 – 6 matig 25 – 15 gemakkelijk
7 – 8 sterk 15 – 10 snel
9 – 10 zeer sterk minder dan 10 zeer snel

Bron: KNMI

Zonnestraling meten

Sommige weerstations zijn uitgerust met een zogeheten UV-sensor. Het gaat bijvoorbeeld om de volgende weerstations die we op onze site gereviewd hebben:

Deze weerstations meten in hoofdzaak de zogeheten bestralingssterkte in Watt per vierkante meter (W/m2). Deze sterkte wordt vervolgens omgerekend naar de UV-index. Het is niet bekend wat voor ieder weerstation de omrekenfactor is, maar de meeste stations gebruiken wel internationale richtlijnen.

Daardoor is de tabel van het KNMI bruikbaar om de UV-index van jouw weerstation om te rekenen naar:

  • Hoe lang je in de zon mag zitten;
  • Hoe makkelijk de huid verbrandt;
  • Hoe sterk de zon is bij jouw weerstation.

We hopen dat je dankzij dit artikel wat meer hebt geleerd over zonneschijn, uv-straling, uv-index en het meten ervan. Heb je nog vragen? Schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Dat mag je doen middels de reactiebox onderaan dit artikel 🙂

Bedankt voor het delen

Wat vind je van dit artikel? Laat je reactie achter!

We nodigen je uit om de positieve en negatieve punten te noemen. Een onderdeel van onze partner Bliksemdetectie.nl